An bɛ kuma farafinna ka Ligue des champions  kuluɲɔgɔnkunbɛn labanw kan, yanni 1/4 de finali kunbɛnw cɛ. Babu filanan, an be kuma an ka farafina degekaramɔgɔ dɔw fana kan bi. Nɛnɛwaati "Jeux olympiques" o be kɛ an ka baabu laban ye. 

Kumaw kɛra baabu caman kan i n'a fɔ kɛlɛ min bɛ RD Congo, siyawolomakɛlɛ min bɛ Soudan ani kɛlɛ min fana bɛ Soudan du Sud. Jatigɛwalebinkanniw fana ma to a kɔ. Sisan, tɔn in ka laseli laban de makɔnɔnen bɛ a ka san nataw ka baaraw bolodalenw kan 

« Cɛ marfa tigi nunu ye mɔgɔw mina, k’u bolow siri u kɔ, k’u gosi ani ka muru ta ka caman fari tigɛ ». Nin ye mɔgɔ lakisilen dɔ ka kuma ye, binkanni min kɛra kunu sibiri Nigéria, kɛrɛnkɛrɛnnenya la TUNGAN MAKERI mara la. Seereyaw la, mɔgɔ binani wɔɔrɔ ɲɔgɔn de fagara o binkani senfɛ. Dɔw fana kisira i n'a fɔ nin cɛ in. Anka lamɛn.

Binkanni in kɛwaati la, o min carinnen bɛ bɔlɔlɔ forobakumayɔrɔw kan, jatigɛwalɛkela nunu y'a yira k'u balila sɔrasiw la u ka daga kɔnɔ ka se sɔrɔ u kan. Hali ni dantigɛli kɛrɛnkɛrɛnnen ma kɛ a ko kan fɔlɔ, seerew y'a yira ko tiɲɛnni fanga bonyara sɔrasiw ma, wa dɔw tununa.

Nin lɔgɔkun in na, an ye kɛnɛya jɛmukan ni musow ka kɛnɛ de ɲanatɔmɔw aw ye. kɛnɛya jɛmukan be tali kɛ bonbana de kan min be furu mina. Musojɛkuluw bɛ kalan minnu labɛn u ka kalansow kɔnɔ sigidaw la, u nafa ye mun ye u kan?Musow ka kɛnɛ jɛmukan b’o ɲininkali de jaabi an ye. 

Bi an be masaala ni Mali diinɛɲɛmaa Mahmoud Dicko de ye n’a sigilen bɛ kɔkan kɛrɛnkɛrɛnya la Algérie jamana na. Bɛn lajɛrɛ min kɛra nin dɔgɔkun in kɔnɔ Mauritanie jamana na, a tun b’o kɛnɛ kan. O hukumu kɔnɔna na, a ni rfi fulfulde ka ciden kɛrɛnkɛrɛnnen Abdoaye Dicko masalala. U be kuma Imam Mahmoud Dicko ka lahalaya kan. Ani bɛn Mali jamana kɔnɔ. 

Sɛnɛkɛla 46 ni kɔ fagara binkanni jɛlenw senfɛ, minnu kɛra marifatigiw fɛ duguw kan Nizeri jamana na, Nizeriya worodugu cɛmancɛ la, ka kɛɲɛ ni sigida kunnafonidilaw ka fɔ ye. A fɔra ko binkanni fɔlɔ daminɛna sibiridon sɔgɔma 3 waati la Tunga-Makeri dugu kɔnɔ, sanni binkannikɛlaw ka taa Konsoko ni Pissa sɔgɔma 6 waati la. Duguden damadɔ minɛna, ka sow jeni, polisiso dɔ fana tun bɛ o la.

Muso 10 ani den cɛ dennin dɔ bɔnɛna u nin na dama digɛn dɔ dafirili senfɛ Kon-dia-nakoro mara la, jamana in kɔrɔnyanfan fɛ nin dɔgɔkun in kɔnɔ.  Seerew ka fɔ ra, kasara in kɛra ka sɔrɔ muso nunu tun tagara bɛrɛ dɔw ko yɔrɔ, sanubɔyɔrɔ in na. U suw yɛra tile damadɔ de kasara in kɛlen kɔ. 

O lajɛrɛ in kɛnɛ kan, Diɲɛ tɔnba Onu ɲɛmɔgɔ Antonio Guterress y'a laɲini Sahel jamanaw fɛ, u ka misali ta Gabon jamana kan, ani ka kalataw labɛn. Min ye jatigɛwale kɛlɛli ye Sahel la, Antonio Guterres ko kɛlɛkɛ-kuluw ka kan ka kunafɔniw falen walasa u ka sebagaya sɔrɔ. An k'a lamɛn.

"Sanit Valentin" don bɛ kɛ san o san feburuyekalo tile 14. O ye kanubagaw ka don ye, min bilalen bɛ kanuya ni kanuya seli kama furuɲɔgɔnmaw ni ɲɔgɔn cɛ. Laada la, furuɲɔgɔnmaw bɛ nilifɛnw falen-falen i n’a fɔ falenfɛnw ani foyi dumanw. U bɛ ɲɛnajɛw fana labɛn. Gine jamana na, o seli bɛ ka caya ka taa a fɛ, hali ni a ka gɛlɛn furuɲɔgɔnma dɔw ma ka ladamu. An ka kunnafonidila Fanta Condé ye kunnafoni di ka bɔ Conakry.

Guinee Bissau, Dɔgɔkun fila a labilali kɔ, fangasina Domingos Simeos PEREIRA tun bɛ sɔrasi kiiriso ɲɛma kunu Juma. PAIGC politikitɔn ɲɛmaa in ɲininkara san 2025 fangadafiri laɲininw ko de la, k'a dɔn n'a tun bɛ fɛn kalama o ko la. A lamɛnen kɔ, a ka lafasalikɛlaw ka kuma lasela, Mário Lino Pereira , ko kiiritigɛlaw y'a famuya ko sika fosi t'a kan, o ye olu hakili sigi. Sisan, k'o be sika  bɔ u ka mɔgɔ lafasalɛn kan.

Taajita mɔbili bɔlila minnu fagara jatigɛwalekɛlaw ka binkannin senfɛ janvier kalo tile 29 tɛmɛnen, u suw sera ka labɔ siran kan, ani k'u sutura.

Farafiinna jamanaw ka jɛkuluba , "Union Africaine "ka lajɛrɛ tako 39nan, baaraw bɛ damiinɛ bi sibiri, Addis-Abbeba, Ethiopie jamana na. K'a ta bi sibiri fɔ sini karidon, "Union Africaine"  tɔndenw bɛna kumaɲɔngɔnyaw kɛ babu caman kan, i n'a fɔ sɔrɔko ani lakana. Ɲinan ka lajɛrɛ ko-ba dɔ ye tɔn in ɲɛma falennin ye.

Bi sibiri, Kan jumɛn beyen jɛmunkan kɛnɛ bi saramaya, kɛnɛkan ni Laguinée musow bɛ ka sarama Matoma Condé ye, MISS Guinée 2026. Ale lo ye ɲinan ka jɔnjɔn ta, a y'a senfa ka na bɔ an ye kumaso kɔnɔ, Dakar.

Burkina Fasso, jiginan-kititigɛla « procureur » y’a lanyini kunu ko kititigɛla ni dounaier minuw nɔminɛnido yuruku-yuruku walenw ko la Koupela ka kitiso la k’u ka nayngi san 2 ni san 5 cɛ nyɔgɔn kasokɛla. Kabini bisɔgɔma, kuma be jalakilenw ka lafasabagaw bolo.

Sénégal, UCAD sanfɛ kalanden Abdoulaye Ba ka fagali  sanfɛkalandenw ni lakanatigilamɔgɔw ka kariɲɔgɔnya senfɛ, o kuma wusulenlo kɔsa in na. Policiw ye UCAD sanfɛkalandenw ka jɛkulu jalaki k'olu lo kɛra Abdoulaye BA ka saya sababuye.Kasara ni dugusaguɛ, Sénégal marabagajɛkulu ue lajɛrɛ dɔ kɛ o min senfɛ, jamana kɔnɔnko minisiri Mouhamadou Bamba Cissé, ye ja dɔ cari min bi sanfɛ kalandenw ka binkaniw yira kariŋɔngɔnaw senfɛ.

Italie minisiriɲɛmɔgɔ  Gorgia Meloni sera  Ethiopie jamana bi jumadon ! A ka o taama in kun ye ka talikɛ Farafinna ani Italie ka lajɛba tako filanan de la Addis-Abeba. San fila "plan Mattei", kow laseli kɔ, Italie b’a fɛ sisan k’a ka baaraɲɔgɔnya fɛɛrɛw de kologiriya  farfinna ni Eurɔ wari miliyari 5 donnin ye hakilina kuraw la gun in jamana 14 kɔnɔ.  Gorgia Maloni ka laɲini ye fana  ka dɔ bɔ  Farafinna dogodogo-tungalatalaw la minnu bɛ don Italie jamana kan.

Bi an bena masala kunnafoni naani kan, jamana 3 kɔnɔ. An be fɔlɔ ka taga Sénégal, sanfɛkalandenw ni sɔrasiw ka kiriɲɔgɔnyaw. O kɔ, an be to Sénégal, nga an be kuma kiriko kan. Lakanatigilamɔgɔw y’o tɛgɛ da mɔgɔ 14 kan nin dɔgɔkun in kɔnɔ cɛ ni musoyawalew kɛli kɔsɔn ni denmisɛnw ye.

Europe jamana ɲɛmaw nin marabagaw ye ɲɔngɔn lajɛ kunu alamusa hakilina falen dɔ hokumu kɔnɔ Alden Biesen, Flandre jamana kɔnɔ. Ɲɛma 27 ninu ye babu kɛ kokura nin Enrico Letta anin Mario Dragi de ye , olu minnu ye jateminɛ kɛ san 2024 Europe ka sɔrɔko makow kan.Lajɛ in senfɛ ɲɛmaa 27 ninu bɛ tagara n’u ka laɲininw de ye ali n’u tun te kɛlen ye u k’u ka ca kɔsebɛ a talikɛlaw ka fɔla. 

Cote d’Ivoire jamanakuntigi ye talikɛ ŋɔngɔn ye dɔ la nin jamana in ka lakana jɛkulu Conseil Natioanal de Sécurité mɔgɔw ye kunu. U ka o ŋɔngon ye senfɛ   u ye nɛfɔlikɛ  jamana in ka lahalaya de kan.  U da sela fen caman de ma, i n'a fɔ jamana in ka lakana ko, sɛnɛko ka fara  jamana wɛrɛ mɔgɔfɔlenw kan. Lakana jɛkulu in ka fɔla ko caman de fara la olu hakɛ kan jamana in kɔnɔ ka kɛ sisan maafolen wa kɛmɛ ni wa tan ni duuru (115000) ye. 

Lakanabaliya kosɔn, Inde dugujukɔrɔ nafɔlɔmafɛn bɔli cakɛda NLC India Ltd ya latigɛ ka Lithium labarali dabila Mali la, Reuters kunafɔnidisɔ ka fɔla. Cakɛda in ɲemɔgɔ dɔw ya lase gundɔ la, k’ɔ ulu tisɛ ka u' ka nɔfɔlɔ dɔn ka sɔrɔ sika bey k’u bisɛ ka bɔnɛ nafɔlɔ in na.  Russie fɔrɔba cakɛda Rosatom dɛ yɛ baraɲɔgɔnɲa sira tagama Mali ni Inde jamana cɛ.

Bi jumadon baabuw kɛnɛ kan, aw y’a kanu ka kuma kunnafoniya minnu ka olu de filɛ. A fɔlmɔ ye All Eyes On Wagner ko sɔkɔbɛ kulu ka jatemine sɛbɛn dɔ carinnin ye Russie ni ukraine ka kɛlɛ kan nin dɔgɔkun in kɔnɔ. Sɛbɛn in b’a yira ko farafinna jamanden 1417 de tara Russie fɛ ka taa kɛlɛdagaw kɔnɔ, nin maa kofɔlenw bɔra farafinna jamana 35 de kɔnɔ minnu fanba bɔra Egypte jamana kan.

Sénégal, tile saba UCAD sanfɛkalanden Abdoulaye Ba fagali kɔ sanfɛkalandenw ni lakanatigilamɔgɔw ka kariɲɔgɔnya senfɛ, sɛgɛsɛgɛliw y’a yira ko bugɔli jugumanw de kɛra kalanden in ka saya kun ye. Kunu alamusa, cakɛda min ye Abdoulaya Ba su sɛgɛsɛgɛ laboratoire d’anatomie et de cytology oathologique-hopital general Idrissa Pouye, Grand Yoff ye jaabiw da kɛnɛ kan. Ka kɔn o ɲɛ, banbagatɔ somɔgɔw tun be  kunnafonidilaw ɲɛma.  

Sénégal jamana la, sanfɛ kalanso UCAD kalan kow koɲɛnɛbɔ kulu - conseil académique - ya latigɛ k'u bina ta ɲɛ ni kalanw ye ko kura ka keɲɛni sanfɛ kalanso'in ka san kalan ko boloda cogo ye. O kɔ, k'u bina dan sigi sanfɛ kalandenw ka faraɲɔgɔn kan kuluu ka baaraw la fo latigɛ kura ka ta o ko la. Dakar sanfɛ kalanso ba UCAD kalan kow koɲɛnɛbɔ kulu - conseil académique ye nin laseli'in kɛ dantigɛli sɛbɛn dɔ de kɔnɔ kunu alamusa.

U hakɛ ka ca, olu minnu bɛ sirabakankasaraw sɔrɔ, u taatɔ walima u bɔtɔ kalanyɔrɔw la. Sabula, an ka kalansow faanba bɛ sɔrɔ sirabaw kɛrɛfɛ. Bolifɛnw bɛɛlajɛlen bɛ ɲɔgɔn sɔrɔ o yɔrɔ minnu na, i n'a fɔ mɔbili, wotoro 2, nɛgɛsow, motow.