Elhuyar Zientzia
banner
elhuyarzientzia.bsky.social
Elhuyar Zientzia
@elhuyarzientzia.bsky.social
Zientziako eta teknologiako euskarazko hedabide digitala | zientzia.eus
Gaur-gaurko gaiak formatu desberdinetan, arin zein sakon.
❗️% 65k uste du aurrerantzean TEKNOLOGIAk eragingo duela gehien GIZA EBOLUZIOAn, ingurumenaren eta elikaduraren gainetik.

Zuk zer uste duzu?

👉Eman zure iritzia: 🔗 https://zientzia.eus/
November 29, 2025 at 9:30 AM
"Musikarien buruetan, gainerakoon buruetan ez bezala, musika egiazko hizkuntza da"

🎯 Itziar Laka Mugarza hizkuntzalaria, Ravel konpositore ziburutarraz 🗞️

🔗zientzia.eus/artikul...
November 29, 2025 at 8:55 AM
Reposted by Elhuyar Zientzia
👥 Usurbilgo jubilatu talde bat #Elhuyar-en izan da gaur zientzia-tailerrak egiten, eta, bide batez, erakundea gertutik ezagutzeko aukera izan dute.
November 28, 2025 at 12:25 PM
🗓️ Efemeridea
Gaurko egunez, Jocelyn Bell Burnell astrofisikariak lehen pultsarra identifikatzeko seinaleak detektatu zituen, 1967ko azaroaren 28an.

Antony Hewish mentorearekin batera ikertu zuen, baina hark bakarrik jaso zuen Nobel saria jaso zuen 👇
Jocelyn Bell Burnell astrofisikaria
Antony Hewish mentorearekin batera ikertu zituen pultsarrak, eta hark Nobel saria jaso zuen. Jocelyn ez zuten saritu.
l.eus
November 28, 2025 at 6:07 PM
📹 Asteko albistegi zientifikoa
zientzia.eus/bideoak...
November 28, 2025 at 12:10 PM
🖥️ Ibilaldi bat Milia Kuantikoan, kuantikaren ikerketan diharduen ekosistema ezagutzeko

@ehu.eus @nanogune.bsky.social @cfmdonostia.bsky.social @dipcehu.bsky.social #Tecnum #Ikerbasque

📺🔗teknopolis.elhuyar.e...
November 28, 2025 at 9:10 AM
🧠 Gizakion bizitzan funtsezko lau inflexio-puntu identifikatu dituzte garunaren garapenean.

Kognizioaren eta portaeraren asaldurak ulertzeko lagungarri izango dela uste dute 🗞️⤵️
Bost aro bereizi dituzte garunaren garapenean
Ikerketa batek funtsezko lau inflexio-puntu identifikatu ditu neurona-konexioen garapenean bizitzan zehar. Cambridgeko Unibertsitateko ikertzaileek zuzendu dute lana, eta adierazi dute lagungarria izan daitekeela kognizioaren eta portaeraren asaldurak ulertzeko.
zientzia.eus
November 28, 2025 at 8:20 AM
🗣️ Ana Bernal Chico: “Medikuntza ez da neutroa” @achucarro.bsky.social

Ikerketek erakusten dute emakumeek ez dituztela tratamendu mediko egokiak jasotzen, sexuaren eta generoaren aldagaiak ez daudelako egoki txertatuta praktika medikoan eta ikerketa zientifikoan🗞️ ⤵️
“Medikuntza ez da neutroa”
Gero eta ikerketa gehiago daude esaten dutenak emakumeek ez dituztela tratamendu mediko egokiak jasotzen, sexuaren eta generoaren aldagaiak ez daudelako txertatuta praktika medikoan, ezta ikerketa zientifikoan ere. Emakumeen osasunean eragin zuzena du horrek guztiak.
zientzia.eus
November 28, 2025 at 7:08 AM
🗓️ Efemeridea
Gaurko egunez hil zen Ada Lovelace, 1852an. Historiako lehen programatzailetzat hartzen da. Makina bat kontrolatzeko lehen algoritmoa sortu zuen👇
Ada Lovelace
Historiako lehen programatzailetzat hartzen da. Programazio-lengoaia kontzeptu orokorra erabili zuen lehen pertsona izan zen eta makina bat kontrolatzeko lehen algoritmoa sortu zuena.
zientzia.eus
November 27, 2025 at 6:10 PM
🎯 Itziar Laka hizkuntzalaria: “Musika eta hizkuntza: Maurice Ravel Delouarten heriotza” 🖋⤵️
Musika eta hizkuntza: Maurice Ravel Delouarten heriotza
Donibane Lohitzuneko badia, 1933. Maurice Ravel Delouart ur azalean etzan da, zabal eginda, zerura begira. Badiako uhin txikiek emeki kulunkatzen dut…
zientzia.eus
November 27, 2025 at 12:02 PM
🧠 Gizakion bizitzan funtsezko lau inflexio-puntu identifikatu dituzte garunaren garapenean. Kognizioaren eta portaeraren asaldurak ulertzeko lagungarria🗞️
zientzia.eus/artikul...

🌀 Zurrunbiloa: info+, nerabeen osasun mentalaz eta garunaren garapenaz: zurrunbiloa.eus/
Bost aro bereizi dituzte garunaren garapenean
Ikerketa batek funtsezko lau inflexio-puntu identifikatu ditu neurona-konexioen garapenean bizitzan zehar. Cambridgeko Unibertsitateko ikertzaileek zuzendu dute lana, eta adierazi dute lagungarria izan daitekeela kognizioaren eta portaeraren asaldurak ulertzeko.
zientzia.eus
November 27, 2025 at 7:01 AM
Reposted by Elhuyar Zientzia
#ElhuyarEgutegia2026
📆 Beste urte batez, kalean da Elhuyarren egutegia. Oraingoan ere, zientziaren historian eta egungo ikerketan erreferente diren 12 emakume zientzialari bildu ditu egutegiak. 👩‍🔬

👉 Salgai duzue #Elkar liburu-dendetan, eta laster #DurangokoAzoka -n

#zientzia #emakumeak
November 26, 2025 at 12:01 PM
🗓️ Efemeridea
Gaurko egunez jaio zen, 1948an, Elizabeth Blackburn biokimikaria. Telomerasak aurkitu zituen, DNAren bikoizketan telomeroak osatzen dituen entzimak 👇
Elizabeth Blackburn biokimikaria
Telomerasak aurkitu zituen, DNAren bikoizketan telomeroak osatzen dituen entzimak. Medikuntzako Nobel Saria irabazi zuen 2009an, Carol Greiderrekin eta Jack W. Szostakekin batera.
zientzia.eus
November 26, 2025 at 6:03 PM
🖥️ DIPC, ordenagailu kuantikora konektatuta. Algoritmo berriak garatzen ari dira, makina kuantikoei ahalik eta etekin handiena ateratzeko @dipcehu.bsky.social

📺🔗teknopolis.elhuyar.e...
November 26, 2025 at 12:01 PM
🗣️ Koadroetatik kimika ikasten. Erika Tarilonte zaharberritzaileari eta Oskar Gonzalez kimikariari elkarrizketa: 📻 ⤵️
Koadroetatik kimika ikasten
Erika Tarilonte Perez zaharberritzailea eta Oskar Gonzalez Mendia kimikaria, biak EHUko langileak, gurean izan dira. Santos Iñurrieta margolariaren koadro bat aztergai hartuta, kontserbazioko arazo bat ikertu dute: berunezko xaboi metalikoen sorrera. Baina arazo hori ez da koadro jakin honek bakarrik duen arazo bat; arte-bildumetan ohikoa izan daitekeen prozesu baten ikerketa bat da.  
zientzia.eus
November 26, 2025 at 9:03 AM
🚽 Otsoen dieta zehatzaren berri gorozkietako DNAn. Gorozkien lagin bakoitzak azken 1,5-1,8 egunetako dieta islatzen du @ehu.eus 🗞️⤵️
Otsoen dieta zehatzaren berri gorozkietako DNAn
Otsoen gorozkiei azterketa genetikoa eginda haien dieta zehaztasun osoz ezagutu daiteke. Gorozkietako DNA-zatiek zer espezie eta zer proportziotan ja…
zientzia.eus
November 26, 2025 at 7:02 AM
🗓️ Efemeridea
Madeleine Brès medikua #gaurkoegunez jaio zen, 1929an. Medikuntza titulua lortu zuen lehen emakume frantziarra izan zen 👇
Madeleine Brès medikua
Medikuntza titulua lortu zuen lehen emakume frantziarra izan zen.
zientzia.eus
November 25, 2025 at 6:03 PM
BASQUE QUANTUM
🗣️ Javier Aizpurua, #BasQ-eko zuzendaria: “Ordenagailu kuantiko honek erreferente gisa kokatzen gaitu”

📺 🔗
teknopolis.elhuyar.e...
November 25, 2025 at 12:02 PM

💉 Pisua galtzeko botika batek janari-grina ezabatzen du garunean. Janariarekin lotutako pentsamendu intrusibo errepikakor etengabeak zituen pertsona bati garunean elektrodoak jarrita jakin dute 🗞️ ⤵️
Pisua galtzeko botika batek janari-grina ezabatzen du garunean
Mounjaro edo Zepbound izenez saltzen den farmakoak, tirzepatidak, janari-grinarekin lotutako garun-jarduerak ezaba ditzakeela dituela ikusi dute. Jan…
zientzia.eus
November 25, 2025 at 7:02 AM
🗓️ Efemeridea
Gaurko egunez, 1842an, Alison Harcourt matematikaria jaio zen. Ailsa Land-ekin batera, adarkatze- eta inauste-algoritmoa definitu zuen, garraio-logistikan edo erradioterapian aplikagarria 👇
Alison Harcourt matematikaria
Ailsa Land-ekin batera, adarkatze- eta inauste-algoritmoa definitu zuen, garraio-logistika edo erradioterapia bezalako alorretan aplika daitekeena.
zientzia.eus
November 24, 2025 at 6:02 PM
EBOLUZIOA
#Gaurkoegunez, duela 51 urte, #Lucy-ren eskeletua topatu zuten Etiopian. Eta egun berean, 115 urte lehenago, #Darwin-ek “Espezieen jatorria” argitartu zuen.

👀 Eboluzioak jakinmina pizten badizu, Elhuyar Zientziak artxibo handia du eskura: 🔗zientzia.eus/azpigai...
November 24, 2025 at 9:02 AM
📸 Asteko argazkia: Neandertalaren sudurreko egiturek erakutsi dutena ⤵️ zientzia.eus/artikul...

❓ INKESTA. Aurrerantzean, zerk eragingo du gehien gizakion eboluzioan? Eman zure iritzia: 🔗 https://zientzia.eus/
Asteko argazkia: Altamurako neandertalaren sudurreko egiturek erakutsi dutena
Altamurako neandertala (Italiako hegoaldea) ondoen kontserbatutako fosiletako bat da. Dagoen lekua, ordea, ez da batere irisgarria, eta horrek ikerke…
zientzia.eus
November 24, 2025 at 7:03 AM
🗓️ Efemeridea
Gaurko egunez, 1871an, Clotilde-Camille Deflandre medikua jaio zen. Eritropoietina aurkitzeagatik izan zen ezaguna. Organo-transplanteen azterketan aitzindaria izan zen 👇
Clotilde-Camille Deflandre
Batez ere Paul Carnotekin batera eritropoietina aurkitzeagatik ezaguna. Organo-transplanteen azterketan ere aitzindaria izan zen. Medikuntzan eta natur zientzietan doktoretzak egin zituen lehen emakumea izan zen Frantzian.
zientzia.eus
November 21, 2025 at 6:07 PM
📹 Asteko albistegi zientifikoa

zientzia.eus/bideoak...
November 21, 2025 at 12:01 PM